Dempster's 180° Model
දකුණු පසින් 'ඇස්ටන්ගේ ආකෘතිය' තේරූ විට පහත කොටස් අදාළ වේ.
ත්වරණ කලාපයේදී අයනයක් ලබාගන්නා විද්‍යුත් ශක්තිය (qV) එහි චාලක ශක්තියට (½mv²) සමාන වේ.
මෙහි q=ආරෝපණය, V=විභවය, m=ස්කන්ධය, v=ප්‍රවේගය.
චුම්භක ක්ෂේත්‍රයේදී (B) ලොරෙන්ස් බලය, කේන්ද්‍රාභිසාරී බලය ලෙස ක්‍රියා කරයි.
ඉහත v අගය මෙයට ආදේශ කළ විට:
∴ q, V, B නියත විට: r ∝ √m
(අරය ස්කන්ධයේ වර්ගමූලයට අනුලෝමව සමානුපාතික වේ).
නියොන් යනු ස්කන්ධ වර්ණාවලීමානයේ ඉතිහාසය වෙනස් කළ මූලද්‍රව්‍යයයි. ෆ්‍රැන්සිස් ඇස්ටන්ගේ පරීක්ෂණ මගින් ප්‍රථම වරට ස්ථායී සමස්ථානික තුනක් සහිත මූලද්‍රව්‍යයක් ලෙස නියොන් හඳුනා ගන්නා ලදී. සාමාන්‍යයෙන් නියොන් පරමාණුක ක්‍රමාංකය 10 වන අතර, එහි ස්වභාවිකව පවතින ස්ථායී සමස්ථානික තුනක් ඇත.
| සමස්ථානිකය | ප්‍රෝටෝන (Z) | නියුට්‍රෝන (N) | ස්කන්ධය (amu) | සාපේක්ෂ සුලභතාව (%) |
|---|---|---|---|---|
| 20Ne | 10 | 10 | 19.9924 | 90.48 |
| 21Ne | 10 | 11 | 20.9938 | 0.27 |
| 22Ne | 10 | 12 | 21.9914 | 9.25 |
මූලද්‍රව්‍යයක සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධය (Ar) යනු එහි පවතින සියලුම සමස්ථානිකවල ස්කන්ධයන්හි භාරිත මධ්‍යන්‍යයයි (Weighted average).
Ar = [ (m1 × p1) + (m2 × p2) + (m3 × p3) ] / 100
Ar = [ (19.9924 × 90.48) + (20.9938 × 0.27) + (21.9914 × 9.25) ] / 100
Ar = [ 1808.91 + 5.67 + 203.42 ] / 100
Ar = 2018.00 / 100
Ar = 20.18 amu
* නියොන්හි පරමාණුක ස්කන්ධය 20.18 ලෙස රසායනික වගුවල සඳහන් වන්නේ මෙම සමස්ථානික මිශ්‍රණය නිසාය. ඇස්ටන් සොයාගත් පරිදි, කිසිදු තනි නියොන් පරමාණුවක ස්කන්ධය 20.18 නොවන අතර ඒවා 20, 21 හෝ 22 යන පූර්ණ සංඛ්‍යාවලට ආසන්න අගයන් ගනී. මෙය ඇස්ටන්ගේ "පූර්ණ සංඛ්‍යා නීතිය" (Whole Number Rule) වේ.