AChem

Nuclear Master

H

මූලද්‍රව්‍ය විස්තරය

H
Z=1

හයිඩ්‍රජන්

Hydrogen

නියුක්ලයිඩ සහ සමස්ථානික

ප්‍රයෝජන සහ වැදගත්කම

    N/Z අනුපාතය 1.00
    තත්ත්වය ස්ථායී

    ත්‍රිමාන ආකෘතිය

    ප්‍රෝටෝන
    නියුට්‍රෝන
    ඉලෙක්ට්‍රෝන
    ඉලෙක්ට්‍රෝන වේගය 0.5x

    Segre Chart

    ● ස්ථායී (Stable)
    ● Beta- (β⁻) - කුඩා තිත්
    ✖ Beta+ / EC - කතිර
    ▲ Alpha (α) - ත්‍රිකෝණ

    📚 න්‍යෂ්ටික ස්ථායීතාව සහ දිරාපත්වීමේ සිද්ධාන්ත

    නියුක්ලයිඩයක ස්ථායීතාවය (Stability) ප්‍රධාන වශයෙන් රඳා පවතින්නේ එහි ඇති නියුට්‍රෝන සංඛ්‍යාව (N) සහ ප්‍රෝටෝන සංඛ්‍යාව (Z) අතර අනුපාතය (N/Z Ratio) මතයි. ප්‍රස්ථාරයේ දක්වා ඇති ලක්ෂ්‍ය සහ සංකේත මගින් මෙම ස්ථායීතාවය සහ විකිරණශීලී දිරාපත්වීම අර්ථ දැක්වේ.

    ●

    ● නියුක්ලියෝන ප්‍රස්ථාරය සහ ස්ථායීතාව

    N = Z රේඛාව:

    ප්‍රෝටෝන සහ නියුට්‍රෝන සංඛ්‍යාව සමාන වන අවස්ථාවයි. පරමාණුක ක්‍රමාංකය 20 දක්වා සැහැල්ලු මූලද්‍රව්‍ය බොහෝවිට මෙහි පිහිටයි. උදා: නියොන් (2010Ne).

    ස්ථායීතා කලාපයේ හැසිරීම:

    පරමාණුක ක්‍රමාංකය වැඩිවත්ම, ප්‍රෝටෝන විකර්ෂණය සමනය කිරීමට වැඩි නියුට්‍රෝන සංඛ්‍යාවක් අවශ්‍ය වේ. එබැවින් ස්ථායී පරමාණු ප්‍රස්ථාරයේ N=Z රේඛාවෙන් ඉහළට අපගමනය වේ.

    සමස්ථානික සහ ප්‍රස්ථාරය:

    එකම ප්‍රෝටෝන සංඛ්‍යාවක් (එකම P අගය) නමුත් විවිධ නියුට්‍රෝන සංඛ්‍යාවන් (විවිධ n අගයන්) සහිත ලක්ෂ්‍ය ප්‍රස්ථාරයේ සිරස් අතට (Vertically) පිහිටයි.

    විකිරණශීලීතාව:

    ස්ථායීතා කලාපයෙන් පිටත පිහිටන පරමාණු විකිරණශීලී වන අතර, ඒවා ඇල්ෆා හෝ බීටා ක්ෂය වීම් මගින් ස්ථායී වීමට උත්සාහ කරයි.

    විකිරණශීලී දිරාපත්වීම් (Radioactive Decays)

    ▲

    ▲ ඇල්ෆා (α) දිරාපත්වීම

    පරමාණුක ක්‍රමාංකය (Z) 82 ට වඩා වැඩි අතිශය බර න්‍යෂ්ටි ස්ථායීතාවය සඳහා ඇල්ෆා අංශුවක් (42He න්‍යෂ්ටියක්) පිට කරයි.

    AZ
    X ➔
    A-4Z-2
    Y +
    42
    He
    ●

    ● බීටා ඍණ (β⁻) දිරාපත්වීම

    නියුට්‍රෝන සංඛ්‍යාව ස්ථායීතාවයට වඩා වැඩි වූ විට, නියුට්‍රෝනයක් ප්‍රෝටෝනයක් බවට පත්වී ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් (β⁻ අංශුවක්) පිට කරයි.

    10
    n ➔
    11
    p +
    0-1
    e
    ✖

    ✖ බීටා ධන (β⁺) / EC

    ප්‍රෝටෝන සංඛ්‍යාව ස්ථායීතාවයට වඩා වැඩි වූ විට, ප්‍රෝටෝනයක් නියුට්‍රෝනයක් වී පොසිට්‍රෝනයක් (β⁺ අංශුවක්) පිට කරයි.

    11
    p ➔
    10
    n +
    0+1
    e

    මූලද්‍රව්‍ය ගවේෂකය